Ko艣ci贸艂 艣w. Franciszka (Guardiagrele)
Guardiagrele
Sanktuarium 艢wi臋tego
UDOST臉PNIJ
ZAPISZ
6
O sanktuarium:
Ko艣ci贸艂 San Francesco, znany jako Sanktuarium San Nicola Greco, znajduje si臋 w Guardiagrele, w prowincji Chieti. By艂 on cz臋艣ci膮 kompleksu klasztornego, w kt贸rym obecnie mie艣ci si臋 ratusz miejski i zosta艂 uznany za zabytek narodowy w 1902 roku.
Historia ko艣cio艂a San Francesco rozpocz臋艂a si臋 w 1276 roku, kiedy hrabina Tommasa di Palearia pozwoli艂a franciszkanom przenie艣膰 si臋 w pobli偶e miasta, zajmuj膮c pomieszczenia starego ma艂ego ko艣cio艂a San Siro, kt贸ry bracia nazwali na cze艣膰 艣wi臋tego z Asy偶u.
Dzi臋ki pomocy rodziny Orsini, kt贸ra zast膮pi艂a Palearia we w艂adaniu Guardiagrele, znaczenie klasztoru szybko wzros艂o, zw艂aszcza w 艣rodowisku miejskim. Oko艂o 1320 r. powsta艂 gotycki portal szko艂y Francesco Petriniego z Lanciano. Oko艂o 1340 r. Napoleon I Orsini podarowa艂 klasztorowi relikwie 艣w. Miko艂aja Greco, zabieraj膮c je ze swojej posiad艂o艣ci Castrum Pratae w pobli偶u Casoli. Podczas gdy jego bratanek, Napoleon II, wzbogaci艂 i upi臋kszy艂 budynek, wydaj膮c rozkaz pochowania go w kaplicy 艣w. Ta ostatnia istnia艂a jeszcze oko艂o po艂owy XVII wieku, po prawej stronie 艣wi膮tyni, ozdobiona freskami i o艂tarzem "w ca艂o艣ci z porfiru", jak opisano w Raporcie Innocenziana, ale zosta艂a zburzona w XVIII wieku podczas prac renowacyjnych. W 1669 r., o czym 艣wiadczy inskrypcja na kontrfasadzie ko艣cio艂a, klasztor zosta艂 odrestaurowany wraz z podniesieniem nawy g艂贸wnej i ponownie konsekrowany przez arcybiskupa Chieti monsignora Radulovicha, kt贸ry ustanowi艂 40-dniowy odpust.
Na epigrafie widnieje herb rodziny Marini z god艂em franciszkan贸w. Dalsze prace prowadzono w 1692 roku. Dokumenty z wizytacji biskup贸w Chieti dostarczaj膮 r贸偶nych informacji na temat klasztoru: podczas wizyty biskupa Cesare Busdrago w 1579 r. klasztor by艂 zarz膮dzany przez brata Cesare Rosica z Guardii, ko艣ci贸艂 mia艂 cztery o艂tarze po艣wi臋cone 艣w. Szczepanowi, 艣w. J贸zefowi, 艣w. W 1650 r. ko艣ci贸艂 nadal posiada艂 sklepienie krzy偶oweW 1717 r. brat Nicol貌 Colagreco, cz艂owiek, kt贸ry napisa艂 r臋kopi艣mienny pami臋tnik o Guardiagrele, bardzo kwestionowany przez wsp贸艂czesnych historyk贸w z powodu nieweryfikowalnych informacji, sporz膮dzi艂 Platea maj膮tku klasztoru. W Platea wymieniono staro偶ytne o艂tarze 艣w. Katarzyny, 艣w. Franciszka, 艣w. Antoniego, z dodatkiem o艂tarzy 艣w. Szczepana i 艣w. J贸zefa, a nast臋pnie o艂tarze Annunziata (ufundowane przez Accursio Farin臋), Wniebowzi臋cia i 艣w. Antoniego Opata (zam贸wione przez Domenico Rullo w 1599 r.).
O艂tarz g艂贸wny w XVIII wieku zosta艂 odbudowany przy u偶yciu kamieni ze 艣redniowiecznego o艂tarza i kaplicy 艣w. Leona, kt贸ra zosta艂a zamkni臋ta. Kaplica 艣w Gaetano Thiene z obrazem zosta艂a r贸wnie偶 wspomniana w 1671 roku. W 1692 r. wspomniano o o艂tarzu Ukrzy偶owania, znajduj膮cym si臋 w pobli偶u o艂tarza g艂贸wnego, a nast臋pnie o o艂tarzu Wniebowzi臋cia pod patronatem rodziny Scioli, podczas gdy o艂tarze 艣w. Wraz z nowymi pracami upi臋kszaj膮cymi ko艣ci贸艂 dodano cztery o艂tarze po bokach
W 1884 r. roma艅ski portal o艂tarzowy katedry Santa Maria di Guardiagrele zosta艂 ponownie zamontowany z boku ko艣cio艂a. Wraz z kasat膮 klasztoru przez Piemont, pomieszczenia zosta艂y wykorzystane na magazyny miejskie, ratusz i szko艂y. W 1779 r. klasztor zosta艂 ju偶 spl膮drowany przez Francuz贸w podczas starcia z Guardiagrele. W latach 1943-44 w Guardiagrele mia艂y miejsce bombardowania, kt贸re uszkodzi艂y ko艣ci贸艂, niszcz膮c zabytkowe organy Adriano Fedri z Atri, znajduj膮ce si臋 w pobli偶u o艂tarza g艂贸wnego.
Zachowane cz臋艣ci staro偶ytnego XIV-wiecznego budynku sk艂adaj膮 si臋 g艂贸wnie z fasady i dolnej cz臋艣ci prawej strony, a偶 do gzymsu sznurkowego. Zast膮pienie okulusa prostok膮tnym oknem w fasadzie oraz zamkni臋cie pojedynczych lancetowatych okien i portalu po prawej stronie, w celu powi臋kszenia, wzbogacenia i artykulacji barokowego dzie艂a wewn膮trz, mo偶na przypisa膰 p贸藕niejszym interwencjom. Przegubowy portal g艂贸wnego wej艣cia, przypisywany XIV-wiecznej szkole Nicoli Mancino z Ortony, charakteryzuje si臋 偶ywymi dekoracjami w archiwolcie, w o艣cie偶ach z wi膮zkami kolumn na przemian g艂adkich, w jode艂k臋 i skr臋conych oraz w kapitelach z zakrzywionymi li艣膰mi. Portal, pochodz膮cy z ko艣cio艂a Santa Maria Maggiore, zosta艂 przeniesiony na bok ko艣cio艂a San Francesco w 1884 roku. Jest to roma艅ski portal o okr膮g艂ych 艂ukach z XIII wieku, z elementami ro艣linnymi. W latach dwudziestych XX wieku g艂贸wny portal, zniszczony przez czas, zosta艂 ca艂kowicie odrestaurowany przez Felice Giuliante.
Dzwonnica to czworok膮tna kamienna wie偶a z piramidaln膮 iglic膮 z XX wieku. Obok ko艣cio艂a znajduje si臋 kompleks klasztorny z czworok膮tnym kru偶gankiem z 艂ukami i prz臋s艂ami sklepionymi krzy偶owo, centraln膮 studni膮, kt贸ra zosta艂a zamkni臋ta w XIX wieku, oraz kwaterami mnich贸w, wykorzystywanymi jako ratusz i r贸偶ne muzea miejskie.
Wn臋trze 艣wi膮tyni prezentuje typowo barokowy styl, z wystawnymi elementami, kt贸re podkre艣laj膮 przestrzenie. Przy 艣cianach s膮siaduj膮cych z wej艣ciem znajduj膮 si臋 dwa rze藕bione drewniane konfesjona艂y z XVIII wieku, pochodz膮ce z warsztatu Modesto Salviniego z Orsogny. Na przeciwleg艂ej fasadzie znajduje si臋 d艂uga inskrypcja w j臋zyku 艂aci艅skim przypominaj膮ca wydarzenia historyczne, kt贸re mia艂y wp艂yw na ko艣ci贸艂, umieszczona pod herbem franciszka艅skim, dotyczy ona g艂贸wnie ponownej konsekracji w 1692 roku, po pracach konserwatorskich, z b艂ogos艂awie艅stwem biskupa Radulovicha z Chieti.
O艂tarze s膮 nast臋puj膮ce:
Wzd艂u偶 艣cian bocznych znajduj膮 si臋 pilastry i listwy pilastrowe, w艣r贸d kt贸rych znajduj膮 si臋 pomniejsze o艂tarze stiukowe, ze szko艂y Gian Girolamo Rizza i Carlo Piazzoli z Lombardii, z obrazami i drewnianymi rze藕bami, takimi jak obraz Madonny z Dzieci膮tkiem ze 艣wi臋tymi z 1604 r, zam贸wiony przez szlacheck膮 rodzin臋 De Sorte, oraz Zwiastowanie, przedstawiaj膮ce herb rodziny Farina, z ko艅ca XVI wieku (niedawno zaproponowano, aby obraz by艂 przypisywany Sebastiano Venturze z Chieti), oba znajduj膮 si臋 na lewej 艣cianie. Po przeciwnej stronie znajduj膮 si臋 obrazy Dziewicy i 艢wi臋tej 艁ucji oraz poz艂acana i malowana drewniana rze藕ba przedstawiaj膮ca 艢wi臋tego Antoniego Padewskiego z anio艂ami.
Sala jest oddzielona od ch贸ru stiukow膮 konstrukcj膮 murowan膮, przed kt贸r膮 znajduje si臋 o艂tarz g艂贸wny, wykonany z czerwonego marmuru z Werony i ozdobiony teori膮 bia艂ych tr贸jp艂atowych 艂uk贸w ostro艂ukowych spoczywaj膮cych na skr臋conych kolumnach. Ten ostatni mo偶e by膰 ca艂kowicie porfirowym o艂tarzem nale偶膮cym do dawnej kaplicy 艣w. Leona, chocia偶 ta hipoteza nie jest poparta jednoznacznymi dowodami.
W szklanej gablocie po drugiej stronie przegrody znajduj膮 si臋 relikwie 艣w. Miko艂aja Greco, kt贸re co 25 lat opuszczaj膮 ko艣ci贸艂 w uroczystej procesji ulicami miasta. Innymi cennymi elementami 艣wi膮tyni jest dwana艣cie stall ch贸rowych, wykonanych z rze藕bionego drewna, z geometrycznie zdobionymi plecami, rozstawionymi p臋dami ro艣lin i zako艅czonymi g艂owami oraz zwie艅czonymi popiersiami Sybilli i pos膮giem kr贸la Dawida.
Muzeum znajduje si臋 na placu ko艣cielnym, obok kru偶ganka dawnego klasztoru. Zosta艂o otwarte po II wojnie 艣wiatowej, zachowuj膮c znaczn膮 cz臋艣膰 materia艂u znalezionego w 1913 roku przez proboszcza ko艣cio艂a Santa Maria, Don Filippo Ferrari, na nekropolii w contrada Comino. Obecnie muzeum zosta艂o wzbogacone o inne odkrycia archeologiczne znalezione w okolicach Guardiagrele i Orsogna.
W klasztorze znajduj膮 si臋 inne interesuj膮ce muzea, w tym niedawno za艂o偶one 艢redniowieczne Antykwarium "Antonio Cadei", z materia艂ami rze藕biarskimi z r贸偶nych ko艣cio艂贸w w mie艣cie, zw艂aszcza z katedry, datowanymi na XII-XV wiek.
Mapa:
Sanktuaria w pobli偶u: